Kızartmalarımda mutlaka zeytinyağı kullandığımdan daha önce pek çok kez bahsetmiştim. Zeytinyağı yanıyor diye kullanmayanlar var. Ben yağın yandığını görmedim. Dikkat edilecek husus, yağı ısıtırken, orta hararetli ısıya koymak. Birden yüksek ısı vermemek.

Zeytinyağı çiçekyağı veya mısırözü gibi donmaz. Çabuk temizlenir. Fındık yağı diye satılan çoğu yağ karışık yağlardır. Soyanın genetiği değiştirildiği için soya yağı çok sağlıklı değildir. Margarini vücut ısısında eriyemediği için  asla kullanmamak gerekiyor. Bunlar daha önce okuduklarımdan aklımda kalanlar.

Birde ben kızartmayı çelik tencerede yapıyorum. Teflonu kızartmada kullanmıyorum.

Yağlarla alakalı, değerli kardeşim, Gıda Mühendisi Füsun Menteş Hanımdan kapsamlı bir yazıyı paylaşmak istiyorum.

YAĞLAR

Yazıda aşağıdaki soruların cevaplarını bulabileceksiniz:

  • Sızma zeytinyağları ile riviera arasındaki fark nedir? Hangisini tercih etmelisiniz?
  • Sızma zeytinyağları içinde asitliği fazla olanlar mı düşük olanlar mı daha sağlıklıdır?
  • Kızartmalarda hangi yağı kullanmalısınız?
  • Kızartma yaparken hangi tavaları kullanmak daha sağlıklıdır?
  • Ayçiçek yağının özellikleri nedir, nerelerde kullanılır?
  • Mısırözü yağı nasıl elde edilir?
  • Yer fıstığı yağı hangi alanlarda kullanılır?
  • Kolza yağı, soya yağı ve çiğit nedir?
  • Hidrojenize yağlar nasıl elde edilir?
  • Margarinler trans yağ içerir mi? Trans yağlar sağlık için zararlı mıdır? Trans yağ içermez denen margarinleri alabilir miyiz?

Zeytinyağları: Sızma ile Riviera arasındaki Fark Ne? Hangisini Tercih Etmelisiniz?

Marketlerdeki en hoşlanarak gezindiğim kısım zeytinyağların olduğu raflardır. Özellikle farklı nitelikte  olan yağları incelemeye ve aromasının değişik olduğuna inandıklarımı denemeyi severim. Yemeklerde, hamur işlerinde ve salatalarda sadece sızma zeytinyağı kullanırım.

Zeytinyağının en iyi özellikte olanı natürel sızma zeytinyağıdır. Bunun asitliği 1 ‘in altındadır

Zeytinyağının en iyi özellikte olanı natürel sızma zeytinyağıdır. Bunun asitliği 1 ‘in altındadır (Serbest yağ asitliği oleik asit cinsinden her 100 gramda 1 gramdan fazla olmayanlar). Bunun dışında 1. ve 2. natürel  zeytinyağları vardır ki bunların asitliği biraz daha fazladır (sızmalarda en fazla 3.3 olabilir).

Riviera zeytinyağı dendiği zaman tadı ve aroması sızma  zeytinyağı kadar iyi olmayan yağların bir takım ısıl işlemlerden geçirilmesi sonucu elde edilen yağa (rafine zeytinyağı) %10-20 oranında natürel sızma yağ eklenerek elde edilmiş yağ anlaşılır. Sızma zeytinyağlarının içindeki önemli bileşiklerden olan antioksidanlar ve fenoller  rivierada yoktur.

Sızma zeytinyağların ayrıca taş baskı, soğuk sıkım, erken hasat, organik gibi özel üretim çeşitleri vardır. Aromaları ve tatları birbirinden farklıdır. Türkiye’de artık keyif için zeytinyağı üretenler var. Bu yağlar gerçekten iyi yağlar. Bunları araştırıp bulmak gerekiyor.

Kızartmalarda Hangi Yağı Kullanmalısınız?

Zeytinyağı zannedilenin aksine kızartma için de en uygun yağdır. Yanma sıcaklığı diğer yağlardan daha yüksektir.Yaklaşık 210 derecedir.

  • Mısırözü yağı: Nişastası alındıktan sonra rüşeyminden çıkarılan yağ ancak antioksidan ve askorbik asit ilavesiyle tüketilebilir.
  • Yer fıstığı yağı: Genellikle margarin sanayi, mayonezlerde , kızartma yağlarında ve salata yağında kullanılır.
  • Kolza yağı:1979 yılına kadar ekimi serbest olan kolza yağı  için WHO bir uyarı yayınladı. Bu yağdaki bir yağ asidinin (erusik asit) kalp civarında aşırı yağ birikmesine neden olduğu açıklandı. Türkiye’de kolzanın yemeklik yağ olarak kullanılması yasaklandı. Eee bunu bizimle ne alakası var demeyin. Daha sonra yapılan araştırmalar sonucu düşük erusik asitli çeşitleri geliştirip ülkemizde kanola adıyla ekilmeye başlandı. Yemeklik olarak tüketildiği gibi biyodizel  üretiminde de kullanılır.
  • Soya yağı: Soya aslında protein hammadesidir. Yağı çabuk bozulur. Zamanla balık kokusu alabilirsiniz. Yüksek protein özelliğinden dolayı uçak sanayinden gıda sanayine kadar birçok yerde kullanılabilir. Yağ çıkartma  teknolojisi çok zor ve de külfetli olduğundan ABD   soya işlendikten sonra kalan yağı gelişmemiş ülkelere yardım olarak verir.
  • Çiğit: Aslında doğrudan yağı için üretilmez. Pamuğu için üretilir. İyi bir margarin hammaddesidir. Rafine edilmiş olanları yöresel olarak tüketilir.

Hidrojeniz yağlar nasıl elde edilir? Margarinler transyağ içerir mi?

Çoğu sıvı yağ hidrojenize nebati yağ sanayinde kullanıldığı için biraz da ondan bahsetmek istiyorum.

İnteresterifikasyon ile elde edilen margarinler sıfır trans yağ olarak lanse edilmeye çalışılsalar bile maalesef trans yağ içerirler. 100 gram yağda 1 gramın altındaki trans yağlar sıfır kabul ediliyor.

Hidrojenize  nebati yağ dedikleri sıvı yağların doymamış bağlarına hidrojen eklenmesidir. Diğer bir türü ise interesterifikasyon basitçe doymamış yağ asitlerinin hidrojenle doyurulması yerine, katılığı sağlayacak yağ asitleri ile sıvılığa neden olan yağ asitlerinin enzim ya da kimyasal yöntemler kullanılarak birbirleri ile değiş tokuş ettirilmesidir. Margarin üretimi sırasında trans yağlar oluşur. Kendileri sentetik yağlardan olup vücut bu yağı tanımaz. İnteresterifikasyon ile elde edilen margarinler sıfır trans yağ olarak lanse edilmeye çalışılsalar bile maalesef trans yağ içerirler.

100 gram yağda 1 gramın altındaki trans yağlar sıfır kabul ediliyor. Bana ilginç gelen ise bu mükemmel sağlıklı yağları! tüketicilere sevdirebilmek için içine tereyağı aroması katmaları. Yani ne kadar süslerseniz süsleyin insanlar tereyağı tadı ve aroması arıyorlar. Üreticilerde bunu bildikleri için margarinlere tereyağı aroması katıyorlar. Bu hidrojenize yağlar  o kadar çok ürünün içinde var ki. Aldığınız yiyeceklerin etiketlerini okumayı ihmal etmeyin.

Eğer memleketinizde akrabalarınız varsa tereyağını onlardan isteyin. Kokusu ve tadı tabiidir. Kutulanmış, paketlenmiş gıdalarda raf ömrünü uzatmak için mutlaka katkı maddesi kullanıyor. Veya yakınlarınızda köy pazarları varsa oralara takılın…

Gıda Mühendisi F.Füsun Menteş

KAYNAK: http://uyumluyasam.com/b/1205/yaginizi-ne-kadar-taniyorsunuz-hangi-yag-daha-saglikli/